Oefening van SchrijfLab voor het maken van poëzie

SchrijfLab

Tijdens de aflevering van Springlezend LIVE voor het voortgezet onderwijs over Reflectie & Verbeelding was Els Stronks te gast om te vertellen over het belang van schrijfonderwijs als manier voor leerlingen om hun eigen stem te vinden en verbinding te leggen met de wereld. Met meerdere auteurs stelde Els Stronks hiervoor de bundel Opdat wij schrijven samen. Daarnaast vertelde zij ook over de website SchrijfLab, die zij met Micha Hamel ontwikkelde: een website met onderwijsmaterialen voor gecombineerd lees- en schrijfonderwijs waarmee Hamel en Stronks de loop van Nederlands schrijf- en leesonderwijs proberen te verleggen in het spoor van de nieuwe kerndoelen.

Oefening van SchrijfLab voor het maken van poëzie

“Het viel me op dat drie hele bekende Nederlandstalige gedichten (‘Domweg gelukkig in de Dapperstraat’ van J.C. Bloem, ‘Herinnering aan Holland’ van Hendrik Marsman, en ‘Jonge sla’ van Rutger Kopland) in de ik-vorm geschreven zijn, waarbij de ‘ik’ iets beschrijft uit de werkelijkheid, daarover iets denkt, en die gedachte met de lezer deelt,” aldus Els Stronks.

“Op de website van SchrijfLab plaatsten we daarom een opdracht waarbij de leerlingen hun eigen gedicht maken, op basis van een tabel die ze helpt de stap te maken van 1. wat ze zien, 2. naar wat ze ervaren, 3. naar wat ze denken, 4. naar wat ze de lezer willen laten denken.

Ze doen vervolgens een stress-test van wat ze bedacht hebben: zal het gaan werken? Gaat de lezer in die werkelijkheid zien wat zij zien, is die werkelijkheid er wel? Dat doen ze door het gedicht van Kopland en Marsman aan de werkelijkheid te relateren: jonge sla planten in september kan nu misschien best wel, de rivieren die Marsman zag stromen, stroomden allerminst traag? Hoe ga je er als dichter mee om dat jij je lezers op een bepaalde manier naar de werkelijkheid wil laten kijken?

Dan schrijven ze het gedicht, eventueel nog geholpen door een masterklas van Lucas Rijneveld. En ze zoeken een plekje in hun omgeving (een gebouw, een boom, een brug?) waar hun gedicht helemaal tot zijn recht zou komen, en de lezer zou helpen de werkelijkheid te zien zoals de dichter die ziet.

Dichten kun je leren, en dat levert je leerlingen – en hun eventuele lezers! – misschien wel een andere kijk op de wereld om hen heen op. Want leren dichten betekent vooral: goed leren kijken. Hoe je van kijken naar een gedicht komt, leer je in deze oefening.”

Bekijk deze oefening op de website van SchrijfLab

Meer inspiratie voor de Poëzieweek

Op de website van de Poëzieweek vind je nog veel meer inspiratie voor op school: tips voor poëziebundels rondom het thema, mooie poëtische quotes waar je de school mee kunt versieren, tips voor rijke teksten rondom het thema en nog veel meer. Neem een kijkje op de website en laat je inspireren!

Naar de website van de Poëzieweek

Over de Poëzieweek

Poëzieweek 2026 is een organisatie van Poëziecentrum in samenwerking met Poetry International en met medewerking van Antwerpen Boeken en letteren, Creatief Schrijven, de Schrijverscentrale, Iedereen Leest, Literatuur Vlaanderen, Nederlands Letterenfonds, NOORDWOORD, Perdu, Poëzietijdschrift Awater, School der Poëzie, Stichting Dichter der Nederlanden, Stichting Lezen, de Taalunie, Poëziepaleis, OBA, Probiblio.

Foto: Gedicht ‘Het water snijdt je hier de pas af’ van Ester Naomi Perquin op een brug aan de Westzeedijk, Rotterdam. Perquin schreef het gedicht speciaal voor deze plek.

Kijk op de website van Straatpoëzie voor meer voorbeelden van poëzie in de openbare ruimte.

Deel deze tip via: